Sai lầm tự chữa tê bì tay bằng tập thể dục và cái kết suýt tàn phế

Lầm tưởng “vận động sẽ tự khỏi” và bài học suýt mất đi đôi tay

Khi gặp phải triệu chứng tê bì tay, không ít người thường tặc lưỡi bỏ qua, đổ lỗi cho tuổi tác hoặc cho rằng chỉ cần tích cực vận động, chơi thể thao là bệnh sẽ tự thuyên giảm. Đây là một lầm tưởng y khoa cực kỳ nguy hiểm. Điển hình là trường hợp của một nữ bệnh nhân 58 tuổi (trú tại Hưng Yên), người vừa suýt mất đi vĩnh viễn chức năng cầm nắm của bàn tay chỉ vì tin vào phương pháp tự chữa lành này.

Nhiều năm trước, khi xuất hiện các cơn tê bì ở đầu ngón tay, bà đã đi khám và được chẩn đoán mắc hội chứng ống cổ tay. Dù bác sĩ chỉ định phẫu thuật giải ép, nhưng tin rằng việc chăm chỉ đi bơi và tập thể dục hàng ngày sẽ giúp cơ thể tự phục hồi, bà đã từ chối can thiệp y tế. Hậu quả là tình trạng ngày càng tồi tệ: hai bàn tay yếu dần, đau buốt dữ dội, đến mức ngay cả việc bế cháu ngoại hay nâng các vật dụng sinh hoạt thường ngày cũng trở thành bất khả thi.

Hành trình thoái hóa âm thầm của hội chứng ống cổ tay

Sự nguy hiểm của hội chứng ống cổ tay nằm ở chỗ bệnh tiến triển rất từ từ, khiến người bệnh dễ thích nghi và nảy sinh tâm lý chủ quan. Ban đầu, các triệu chứng chỉ là những cơn tê rần, châm chích thoáng qua như kiến bò ở các đầu ngón tay.

Cơn ác mộng tăng dần về đêm

Theo thời gian, cảm giác đau buốt bắt đầu dồn dập hơn, đặc biệt là vào ban đêm hoặc rạng sáng. Nhiều bệnh nhân phải thức giấc giữa đêm để xoa bóp, vẩy tay mới có thể dịu bớt. Khi bệnh chuyển nặng, sự chèn ép thần kinh khiến vùng cơ mô cái bị teo nhỏ, làm giảm lực cầm nắm, khiến người bệnh dễ đánh rơi đồ vật và gặp khó khăn trong các thao tác tỉ mỉ như cài cúc áo, cầm đũa hay viết lách.

Giải mã y khoa: Vì sao tập thể thao không thể chữa khỏi chèn ép thần kinh?

Để hiểu rõ tại sao các bài tập vận động hay bơi lội không thể giải quyết được gốc rễ vấn đề, chúng ta cần nhìn vào cấu trúc giải phẫu của cổ tay.

Ống cổ tay là một khoảng không gian hẹp được bao bọc bởi xương cổ tay ở phía dưới và dây chằng vòng cổ tay ở phía trên. Đi qua chiếc ống này là các gân gấp ngón tay và dây thần kinh giữa – dây thần kinh chịu trách nhiệm dẫn truyền cảm giác cho ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một nửa ngón nhẫn, đồng thời điều khiển vận động của các cơ mô cái.

Khi có hiện tượng viêm, sưng nề các gân hoặc dây chằng xung quanh, áp lực trong ống cổ tay tăng lên, trực tiếp “bóp nghẹt” dây thần kinh giữa. Các hoạt động thể dục thể thao thông thường như bơi lội hay quay cổ tay chỉ giúp tăng cường tuần hoàn máu tạm thời chứ hoàn toàn không thể kéo giãn hay làm rộng chiếc “hộp kín” ống cổ tay đang bị chật chội. Thậm chí, việc vận động cổ tay quá mức và sai cách trong lúc đang bị viêm còn có thể làm tăng áp lực cơ học, khiến dây thần kinh tổn thương nhanh hơn.

Đừng đợi đến khi teo cơ mới tìm đến bác sĩ

Tại Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội), qua thăm khám lâm sàng và đo điện cơ, các bác sĩ xác định nữ bệnh nhân trên đã bị tổn thương dây thần kinh giữa rất nặng ở cả hai bên tay do tình trạng chèn ép kéo dài nhiều năm. Phương pháp điều trị duy nhất lúc này để cứu vãn chức năng bàn tay là tiến hành phẫu thuật giải phóng dây thần kinh.

Các chuyên gia cơ xương khớp khuyến cáo:

• Tầm soát sớm: Ngay khi có biểu hiện tê bì ở ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa kéo dài quá 2 tuần, cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để đo dẫn truyền thần kinh.
• Tuân thủ phác đồ: Hội chứng ống cổ tay ở giai đoạn nhẹ có thể điều trị bảo tồn bằng thuốc, nẹp cổ tay hoặc vật lý trị liệu. Tuy nhiên, khi đã có chỉ định phẫu thuật (giai đoạn trung bình đến nặng), người bệnh cần thực hiện sớm để tránh biến chứng teo cơ, mất cảm giác không thể phục hồi.
• Tránh tự điều trị: Tuyệt đối không tự ý đắp thuốc Nam, châm cứu bừa bãi hoặc cố gắng tập luyện cường độ cao tại vùng cổ tay đang bị đau nhức.

Bàn tay là công cụ lao động và sinh hoạt quan trọng nhất của con người. Việc lắng nghe cơ thể và điều trị khoa học, kịp thời chính là chìa khóa vàng để bảo vệ đôi tay luôn khỏe mạnh dẻo dai.